Βαβυλώνα, Ιράκ: πλήρης οδηγός για την πόλη του Ναβουχοδονόσορα

Με μια ματιά

Πού

Επαρχία Βαβίλ, κοντά στη Χίλα, περίπου 85 χλμ. νότια της Βαγδάτης

Χρυσή εποχή

Βασιλεία του Ναβουχοδονόσορα Β΄ (605–562 π.Χ.)

UNESCO

Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από το 2019

Χρόνος επίσκεψης

2–3 ώρες

Καλύτερη εποχή

Οκτώβριος έως Απρίλιος

Για τον Έλληνα ταξιδιώτη η Βαβυλώνα δεν είναι μια μακρινή άγνωστη πόλη: εδώ πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος το 323 π.Χ., και τα τείχη της τα περιέγραψε με θαυμασμό ο Ηρόδοτος. Αυτό που εκπλήσσει σχεδόν όλους είναι πόσο εύκολη είναι σήμερα μια επίσκεψη στη Βαβυλώνα του Ιράκ. Τα ερείπια βρίσκονται περίπου 85 χλμ. νότια της Βαγδάτης και μέσα σε ένα πρωί μπορείτε να περπατήσετε στην Οδό των Πομπών και να σταθείτε δίπλα σε ανάγλυφους ταύρους και δράκους από τούβλα ηλικίας πάνω από 2.500 ετών.

Σε αυτόν τον οδηγό θα βρείτε τι να δείτε στη Βαβυλώνα, πώς να φτάσετε από τη Βαγδάτη, πόσο χρόνο να υπολογίσετε και ποια εποχή να πάτε, μαζί με τις πρακτικές συμβουλές που δίνω στους ταξιδιώτες που συνοδεύω στον αρχαιολογικό χώρο.

Πού βρίσκεται η Βαβυλώνα;

Τα ερείπια της Βαβυλώνας βρίσκονται στην επαρχία Βαβίλ, στο κεντρικό Ιράκ, στις όχθες του Ευφράτη και ακριβώς έξω από τη σύγχρονη πόλη Χίλα. Από τη Βαγδάτη απέχουν περίπου 85 χλμ. νότια, δηλαδή γύρω στη μιάμιση ώρα με αυτοκίνητο, ανάλογα με την κίνηση.

Το 2019 η UNESCO ενέταξε τη Βαβυλώνα στον κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς, αναγνωρίζοντας μια πόλη που επί αιώνες ήταν από τις μεγαλύτερες και πιο σημαντικές του αρχαίου κόσμου. Ο χώρος είναι μεγάλος και ανοιχτός, με αυθεντικά τείχη, ανασκαμμένα τμήματα και σύγχρονες αναπαραστάσεις δίπλα δίπλα.

Σύντομη ιστορία της Βαβυλώνας

Ο Χαμουραμπί και η πρώτη μεγάλη εποχή

Η Βαβυλώνα ήταν ήδη σημαντική πόλη στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ., αλλά έγινε μεγάλη πρωτεύουσα επί Χαμουραμπί, που βασίλευσε τον 18ο αιώνα π.Χ. Τον θυμόμαστε κυρίως για τον νομικό του κώδικα, χαραγμένο σε μια μαύρη πέτρινη στήλη που σήμερα εκτίθεται στο Λούβρο του Παρισιού.

Ο Ναβουχοδονόσορ Β΄ και η πόλη που βλέπουμε σήμερα

Η πιο ένδοξη περίοδος ήρθε πάνω από χίλια χρόνια αργότερα, με τους νεοβαβυλώνιους βασιλείς και κυρίως τον Ναβουχοδονόσορα Β΄ (605–562 π.Χ.). Τα περισσότερα που βλέπει ο επισκέπτης ανήκουν στο οικοδομικό του πρόγραμμα: τα τεράστια τείχη, τα ανάκτορα, την Πύλη της Ιστάρ και την Οδό των Πομπών. Πολλά τούβλα φέρουν ακόμη σφηνοειδείς επιγραφές με το όνομά του.

Πέρσες, Έλληνες και η αργή παρακμή

Το 539 π.Χ. η πόλη πέρασε χωρίς μάχη στον Κύρο τον Μέγα της Περσίας. Ο περίφημος Κύλινδρος του Κύρου, που περιγράφει την είσοδό του στη Βαβυλώνα, βρέθηκε εδώ το 1879 και φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου. Ο Ηρόδοτος, τον 5ο αιώνα π.Χ., έγραψε για το μέγεθος και τα τείχη της. Το 323 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε στη Βαβυλώνα, που σχεδίαζε να την κάνει μία από τις πρωτεύουσες της αυτοκρατορίας του. Μετά από αυτό η πόλη έχασε σταδιακά τη σημασία της και τελικά εγκαταλείφθηκε, ενώ τα πλίνθινα κτίριά της χάθηκαν σιγά σιγά μέσα στην πεδιάδα.

Τι να δείτε στη Βαβυλώνα

Η Πύλη της Ιστάρ και τα αυθεντικά ανάγλυφα

Η Πύλη της Ιστάρ ήταν η μεγάλη βόρεια είσοδος της εσωτερικής πόλης, αφιερωμένη στη θεά Ιστάρ. Το πιο εντυπωσιακό της τμήμα, ντυμένο με μπλε εφυαλωμένα τούβλα, ανασκάφηκε από γερμανική αποστολή με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Κόλντεβαϊ στις αρχές του 20ού αιώνα και ανασυντέθηκε στο Μουσείο Περγάμου του Βερολίνου. Στην είσοδο του χώρου υπάρχει ένα μικρότερο σύγχρονο αντίγραφο που δίνει μια ιδέα για τα αρχικά χρώματα.

Το πραγματικό αποκορύφωμα είναι λιγότερο φανερό: τα αυθεντικά θεμέλια της πύλης βρίσκονται ακόμη στη θέση τους. Κατεβείτε ανάμεσα στους τοίχους και θα δείτε σειρές από ανάγλυφα σε άβαφα τούβλα με ταύρους και μουσχούσου, τον φιδόμορφο δράκο του θεού Μαρδούκ, ακριβώς εκεί όπου τα τοποθέτησαν οι τεχνίτες του Ναβουχοδονόσορα.

Η Οδός των Πομπών

Από την Πύλη της Ιστάρ ξεκινούσε ο τελετουργικός δρόμος από τον οποίο περνούσαν τα αγάλματα των θεών στη γιορτή της Πρωτοχρονιάς, το Ακίτου. Οι τοίχοι του ήταν διακοσμημένοι με εφυαλωμένα λιοντάρια, σύμβολο της Ιστάρ. Σήμερα μπορείτε να περπατήσετε ένα τμήμα του και να δείτε ακόμη κομμάτια από το αρχαίο πλακόστρωτο.

Το Λιοντάρι της Βαβυλώνας

Το πιο φωτογραφημένο μνημείο του χώρου είναι ένα μεγάλο βασάλτινο λιοντάρι που στέκεται πάνω από μια ανθρώπινη μορφή. Οι μελετητές συζητούν ακόμη τη χρονολόγηση και τη σημασία του, όμως εδώ και αιώνες είναι το έμβλημα της Βαβυλώνας και μία από τις πιο γνωστές εικόνες του Ιράκ.

Το Νότιο Ανάκτορο του Ναβουχοδονόσορα

Το βασιλικό ανάκτορο, με τις αυλές και την αίθουσα του θρόνου, ανακατασκευάστηκε σε μεγάλο βαθμό τη δεκαετία του 1980 πάνω στα αρχικά θεμέλια. Αν κοιτάξετε προσεκτικά, θα ξεχωρίσετε τα αρχαία τούβλα, κάποια με επιγραφές, από τα σύγχρονα. Είναι το καλύτερο σημείο για να καταλάβετε το μέγεθος της πόλης.

Ετεμενάνκι, ο «Πύργος της Βαβέλ»

Νότια του ανακτόρου υψωνόταν το Ετεμενάνκι, η μεγάλη ζιγκουράτ του Μαρδούκ, που πολλοί ιστορικοί συνδέουν με τη βιβλική αφήγηση για τον Πύργο της Βαβέλ. Σώζεται μόνο το περίγραμμα της βάσης του, που συχνά γεμίζει νερό μετά τη βροχή. Δεν υπάρχουν πολλά να δείτε, αλλά αξίζει να σταθείτε και να φανταστείτε έναν πύργο που οι αρχαίες πηγές περιγράφουν με ύψος γύρω στα 90 μέτρα.

Οι Κρεμαστοί Κήποι: θρύλος ή πραγματικότητα;

Οι Κρεμαστοί Κήποι της Βαβυλώνας είναι ένα από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου, κι όμως στη Βαβυλώνα δεν έχουν βρεθεί σαφείς αρχαιολογικές ενδείξεις για την ύπαρξή τους. Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι ίσως βρίσκονταν σε άλλη πόλη, πιθανώς στη Νινευή. Οι ντόπιοι οδηγοί δείχνουν μερικά πιθανά σημεία κοντά στο ανάκτορο· είναι ωραίο θέμα συζήτησης επιτόπου, αρκεί να ξέρετε ότι το ερώτημα παραμένει ανοιχτό.

Πώς να πάτε στη Βαβυλώνα από τη Βαγδάτη

Δεν υπάρχει βολική δημόσια συγκοινωνία για τουρίστες μέχρι τον χώρο, οπότε οι πιο εύκολες λύσεις είναι ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο με οδηγό ή μια οργανωμένη εκδρομή. Η διαδρομή από τη Βαγδάτη διαρκεί περίπου μιάμιση ώρα. Στον δρόμο θα περάσετε από μερικά συνηθισμένα σημεία ελέγχου, κάτι φυσιολογικό στο Ιράκ· έχετε το διαβατήριο πρόχειρο.

Με έναν ντόπιο ξεναγό η μέρα γίνεται πολύ πιο απλή: εισιτήρια, έλεγχοι και ωράρια είναι τακτοποιημένα και φτάνετε με το καλύτερο φως της ημέρας.

Η καλύτερη εποχή για τη Βαβυλώνα

Η ιδανική περίοδος είναι από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, με ήπιες και ηλιόλουστες μέρες. Από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο η θερμοκρασία συχνά ξεπερνά τους 45 °C και η βόλτα σε έναν ανοιχτό χώρο γίνεται κουραστική· αν ταξιδέψετε καλοκαίρι, πηγαίνετε νωρίς το πρωί.

Υπολογίστε δύο με τρεις ώρες στον χώρο. Η ημερήσια εκδρομή από τη Βαγδάτη είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος και αφήνει χρόνο να επιστρέψετε για δείπνο στην πρωτεύουσα ή να συνεχίσετε νότια προς την Κερμπαλά και τη Νατζάφ.

Πρακτικές συμβουλές για την επίσκεψη

• Εισιτήρια: αγοράζονται στην είσοδο του χώρου. Οι τιμές μπορεί να αλλάξουν, γι' αυτό έχετε αρκετά μετρητά σε ιρακινά δηνάρια.
• Ρούχα: άνετα παπούτσια, καπέλο και νερό, ακόμη και την άνοιξη. Τα σεμνά ρούχα (καλυμμένοι ώμοι και γόνατα) εκτιμώνται πάντα.
• Φωτογραφία: γενικά επιτρέπεται σε όλο τον χώρο. Το πρωινό φως είναι το καλύτερο για τα ανάγλυφα στα θεμέλια της Πύλης της Ιστάρ.
• Βίζα: οι κανόνες εισόδου στο Ιράκ αλλάζουν κατά διαστήματα· ελέγξτε πάντα τις πιο πρόσφατες επίσημες πληροφορίες για την υπηκοότητά σας πριν κάνετε κράτηση.
• Πάρτε ξεναγό: οι ενημερωτικές πινακίδες είναι λίγες, και χωρίς κάποιον να εξηγεί κάθε τοίχο πολλές λεπτομέρειες περνούν απαρατήρητες.

Η Βαβυλώνα σε ένα ταξίδι στο Ιράκ

Η Βαβυλώνα συνδυάζεται φυσικά με τα άλλα σημαντικά μέρη του κεντρικού και νότιου Ιράκ: τις ιερές πόλεις Κερμπαλά και Νατζάφ, τις σουμεριακές πόλεις Ουρούκ και Ουρ και τους βάλτους της Μεσοποταμίας. Στο 7ήμερο ταξίδι μας στο Ιράκ η Βαβυλώνα είναι από τους πρώτους σταθμούς μετά τη Βαγδάτη, και συχνά είναι η στιγμή που οι ταξιδιώτες καταλαβαίνουν πραγματικά γιατί το Ιράκ λέγεται λίκνο του πολιτισμού. Αν έχετε περισσότερο χρόνο, το 9ήμερο ταξίδι προσθέτει και τον βορρά.

Όταν περπατάω με μια ομάδα στην Οδό των Πομπών, ζητώ πάντα να αγγίξουν ένα από τα αυθεντικά τούβλα. Το να ξέρεις ότι τοποθετήθηκε την εποχή του Ναβουχοδονόσορα αλλάζει τον τρόπο που βλέπεις ολόκληρη την πόλη. — Σαΐφ

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο απέχει η Βαβυλώνα από τη Βαγδάτη;

Περίπου 85 χλμ. νότια. Η διαδρομή διαρκεί γύρω στη μιάμιση ώρα, ανάλογα με την κίνηση και τους ελέγχους.

Μπορώ να δω τη Βαβυλώνα σε ημερήσια εκδρομή από τη Βαγδάτη;

Ναι. Η επίσκεψη χρειάζεται δύο με τρεις ώρες, οπότε η ημερήσια εκδρομή είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος.

Βρίσκεται η αυθεντική Πύλη της Ιστάρ στη Βαβυλώνα;

Το διάσημο εφυαλωμένο τμήμα ανασυντέθηκε στο Μουσείο Περγάμου του Βερολίνου. Στη Βαβυλώνα υπάρχει αντίγραφο στην είσοδο και τα αυθεντικά θεμέλια με ανάγλυφους ταύρους και δράκους.

Πού πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος;

Στη Βαβυλώνα, το 323 π.Χ., ενώ σχεδίαζε να την κάνει μία από τις πρωτεύουσες της αυτοκρατορίας του.

Ποια είναι η καλύτερη εποχή για τη Βαβυλώνα;

Από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο, με ήπιο καιρό. Το καλοκαίρι η θερμοκρασία ξεπερνά συχνά τους 45 °C, οπότε πηγαίνετε νωρίς το πρωί.

Χρειάζομαι βίζα για το Ιράκ;

Οι κανόνες εισόδου αλλάζουν κατά διαστήματα. Ελέγξτε τις πιο πρόσφατες επίσημες πληροφορίες για την υπηκοότητά σας πριν την κράτηση.