Rondreis Irak: een reis door het oude Mesopotamië

Een hele dag langs de grote heiligdommen van Bagdad – plaatsen die al meer dan duizend jaar bezoekers uit de hele islamitische wereld naar de stad trekken. De route verbindt beide oevers van de Tigris, van Kadhimiya in het westen tot Adhamiya en Bab al-Sheikh in het oosten, en eindigt bij de stille graven van de vroege soefimeesters in Karkh.

We beginnen bij het al-Kadhimiya-heiligdom, de laatste rustplaats van imam Musa al-Kadhim en zijn kleinzoon imam Muhammad al-Jawad (vrede zij met hen). Twee gouden koepels, vier gouden minaretten en binnenplaatsen versierd met blauwe tegels en spiegelmozaïek maken het tot een van de mooiste plekken van Irak. Op de overkant, in Adhamiya, bezoeken we de moskee van imam Abu Hanifa al-Nu'man, de grote rechtsgeleerde uit de 8e eeuw wiens rechtsschool door miljoenen moslims wordt gevolgd, met haar bekende klokkentoren.

In de wijk Bab al-Sheikh komen we bij de moskee en het heiligdom van sjeik Abd al-Qadir al-Gilani, een geleerde uit de 12e eeuw en stichter van de soefi-orde Qadiriyya, waar bezoekers uit de hele wereld komen. We sluiten de dag af in Karkh bij het heiligdom van al-Junayd al-Baghdadi, een van de invloedrijkste vroege soefimeesters, die rust naast zijn oom en leraar Sari al-Saqati, en bij het heiligdom met de blauwe koepel van de wijze Bahlul, bekend om zijn geestige lessen aan kalief Harun al-Rashid.

We halen u met een privéauto op bij uw accommodatie in Bagdad en brengen u terug, voor één prijs voor de hele groep. Nette kleding is vereist; vrouwen dragen een abaya om het heiligdom in Kadhimiya te betreden en we helpen u daar graag bij. De gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch.

Zo'n dertig kilometer ten westen van Bagdad verheft zich de ziggoerat van Aqar Quf, een van de best bewaarde ziggoerats van Irak en de dichtst bij de hoofdstad. Hier lag de stad Dur-Kurigalzu, in de 14e eeuw v.Chr. door de Kassitische koning Kurigalzu I gesticht als koninklijke residentie en grote tempel van de god Enlil.

Bezoekers zijn eerst onder de indruk van de bouwwijze. De ziggoerat is opgetrokken uit in de zon gedroogde ongebakken stenen, met om de paar lagen rietmatten gedrenkt in bitumen, terwijl dikke touwen van riet de hele massa bijeenhouden. Die techniek, nog goed zichtbaar in de muren, is het geheim waarom het bouwwerk al ruim drieduizend jaar wind en regen trotseert. Het bewaarde deel rijst zo'n vijftig meter boven de vlakte uit, zodat u het al lang ziet voordat u aankomt.

We lopen rond de voet van de ziggoerat en beklimmen de gereconstrueerde trap aan de voorkant. De gids legt uit hoe ziggoerats werden gebouwd, waarom ze in trappen oprezen en welke rol ze speelden in het leven van de Mesopotamische steden als verbinding tussen hemel en aarde. We komen ook langs de resten van paleizen en tempels die bij opgravingen in de oude stad zijn blootgelegd.

Het is een korte en ontspannen tocht, ideaal als u weinig tijd hebt in Bagdad of uw reis door Irak wilt beginnen met een snelle kennismaking met de Mesopotamische beschaving, vóór Babylon of Ur. De tocht duurt ongeveer een halve dag; we kunnen vroeg in de ochtend vertrekken of vóór zonsondergang, wanneer de bakstenen warm goud oplichten en het licht het mooist is voor foto's.

We halen u met een privéauto op bij uw accommodatie in Bagdad en brengen u daar weer naartoe. Toegangskaarten zijn inbegrepen en de prijs geldt voor uw hele groep. De gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch en beantwoordt onderweg graag uw vragen.

Zo'n vijfendertig kilometer ten zuidoosten van Bagdad, aan de Tigris, ligt Al-Mada'in, de stad die de antieke wereld kende als Ctesiphon: eeuwenlang de hoofdstad van het Sassanidische Rijk en in haar tijd een van de grootste steden ter wereld.

Het belangrijkste monument is de Taq Kasra, de koninklijke hal die wordt toegeschreven aan koning Khosrow I (Anushirvan) uit de 6e eeuw. De enorme bakstenen boog reikt tot zo'n zevenendertig meter hoogte en behoort tot de grootste bakstenen gewelven met één overspanning die ooit door mensen zijn gebouwd. Onder deze boog ontvingen de Sassanidische koningen gezanten, en oude kronieken vertellen over een tapijt, doorweven met goud en edelstenen, dat ooit de vloer van de hal bedekte. Voor de lange gevel met blinde arcaden en sierzuilen stellen we ons samen haar pracht voor.

In de 7e eeuw, met de komst van de moslims, begon een nieuw hoofdstuk en werd Salman al-Farsi, een geëerde metgezel van de Profeet, gouverneur van de stad. Hier stierf hij en werd hij begraven. We bezoeken zijn heiligdom, bekend als Salman Pak, een rustige plek waar pelgrims uit Irak en het buitenland komen en waar ook het graf ligt van metgezel Hudhayfa ibn al-Yaman. De gids vertelt het verhaal van Salman, die vanuit Perzië op zoek ging naar de waarheid tot hij Medina bereikte.

Deze tocht brengt de pracht van de oude Perzische architectuur en de geest van de vroege islamitische geschiedenis samen op één plek. Hij ligt dicht bij Bagdad en duurt maar een paar uur, dus ideaal voor een kort uitstapje in de ochtend of middag.

We halen u met een privéauto op bij uw accommodatie in Bagdad en brengen u terug, voor één prijs voor de hele groep, met een gids die de geschiedenis van de plek uitlegt in het Arabisch, Engels of Russisch.

Op de oostoever van de Tigris ligt het hart van het oude Bagdad – de stad die de Abbasiden in 762 stichtten en die binnen één generatie de grootste en meest geleerde stad ter wereld werd, de thuisbasis van het Huis der Wijsheid. Tijdens deze privéwandeling van vier à vijf uur lezen we twaalf eeuwen geschiedenis in één ochtend.

We beginnen bij de madrasa al-Mustansiriya, voltooid in 1234, een van de oudste universiteiten ter wereld, met een grote binnenplaats, arcaden en fijne abbasidische baksteenornamenten. Daarna gaan we de soek al-Safafir binnen, waar in het overdekte straatje nog altijd het ritme van de hamers van de koperslagers klinkt en dienbladen en koffiepotten met de hand worden gedreven en gegraveerd. Daarna volgt het Bagdad Museum aan de Tigris, waar levensgrote taferelen het oude Bagdad tot leven brengen: een bruiloft, een koranschool, een koffiehuis en vergeten ambachten.

We lopen onder de zuilengangen van de al-Rashidstraat, de grote boulevard van het 20e-eeuwse Bagdad, en slaan af naar de al-Mutanabbistraat, de beroemdste boekenmarkt van de Arabische wereld. We drinken thee in café Shabandar, open sinds 1917, en staan stil bij het standbeeld van de dichter al-Mutanabbi boven de rivier. We eindigen in de tuinen van de Qishla onder de Ottomaanse klokkentoren, waar Faisal I in 1921 tot koning van Irak werd uitgeroepen. Op vrijdag komt de hele wijk tot leven met poëzie, boeken en muziek.

We halen u op bij uw accommodatie in Bagdad en brengen u terug. De prijs omvat alle toegangsprijzen en is één prijs voor uw hele groep. De gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch en loopt de hele route met u mee – hij vertelt verhalen, stelt u voor aan ambachtslieden en zoekt de mooiste fotoplekken.

Zo'n 125 kilometer ten noorden van Bagdad, op de oostoever van de Tigris, ligt Samarra, de stad die de abbasidische kalief al-Mu'tasim in 836 stichtte. Hij noemde haar Surra man ra'a, 'een vreugde voor wie haar ziet', en ruim een halve eeuw was zij de hoofdstad van het Abbasidische kalifaat. De archeologische stad staat vandaag op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als een van de best bewaarde hoofdsteden van de vroege islamitische beschaving.

We beginnen bij het al-Askari-heiligdom, de laatste rustplaats van imam Ali al-Hadi en imam Hasan al-Askari, met een enorme gouden koepel, hoge minaretten en poorten bekleed met blauwe tegels. Het is een van de belangrijkste heiligdommen van Irak en trekt bezoekers uit de hele wereld.

Dan komen we bij het symbool van de stad: de Malwiya, de spiraalminaret van de Grote Moskee die kalief al-Mutawakkil halverwege de 9e eeuw liet bouwen en die ooit de grootste moskee ter wereld was. De Malwiya is zo'n tweeënvijftig meter hoog, met een oplopende helling rondom waarlangs u tot de top kunt klimmen. Vandaar ziet u de enorme muren van de moskee met hun bogen, de oude stad en de vlakte eromheen. De klim op de Malwiya is onvergetelijk – neem de tijd en fotografeer haar van alle kanten.

Daarna bezoeken we de plek die bekendstaat als de gevangenis van imam Ali al-Hadi, met het naastgelegen paleis Qasr al-Birka, en vertellen we over de jaren die de imam in Samarra doorbracht. We eindigen ten noorden van de stad bij de moskee van Abu Dulaf, met een kleinere spiraalminaret naar het voorbeeld van de Malwiya, op een rustige plek ver van de drukte, ideaal voor foto's.

De tocht naar Samarra duurt een hele dag: we vertrekken 's ochtends met een privéauto vanaf uw accommodatie in Bagdad en keren 's avonds terug. Toegangskaarten zijn inbegrepen, de prijs geldt voor de hele groep en de gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch.

Zo'n vijfentachtig kilometer ten zuiden van Bagdad, bij de stad Hilla, ligt Babylon, de beroemdste stad uit de oudheid, sinds 2019 Werelderfgoed van UNESCO. Hier regeerde Hammurabi en schreef hij zijn beroemde wetboek, hier bouwde Nebukadnezar II in de 6e eeuw v.Chr. zijn prachtige stad en hier stierf Alexander de Grote.

We gaan naar binnen door een replica van de blauwe Isjtarpoort, versierd met stieren en draken, en lopen over de Processieweg, waarlangs ooit de grote nieuwjaarsfeesten trokken. U ziet de originele bakstenen muren waarin de naam van Nebukadnezar nog altijd in spijkerschrift staat, en hoort het verhaal van de originele poort, die vandaag in een museum in Berlijn staat.

Daarna verkennen we het Zuidpaleis met zijn ruime zalen en binnenplaatsen en staan we stil bij de Leeuw van Babylon, het reusachtige basalten beeld dat het symbool van de stad werd. De gids vertelt u over de Hangende Tuinen, een van de zeven wereldwonderen, over de ziggoerat Etemenanki, die veel onderzoekers met de Toren van Babel verbinden, en over het Griekse theater dat na de komst van Alexander werd gebouwd.

De gids maakt verhalen van stenen: hoe men zo'n 2.600 jaar geleden leefde in de grootste stad ter wereld, hoe sterrenkunde, wiskunde en recht hier bloeiden en waarom de naam Babylon nog altijd voortleeft in het geheugen van de mensheid.

De tocht is geschikt voor iedereen, van geschiedenisliefhebbers tot gezinnen, en vraagt weinig lichamelijke inspanning. We vertrekken 's ochtends met een privéauto vanaf uw accommodatie in Bagdad en keren 's middags terug. Toegangskaarten zijn inbegrepen, de prijs geldt voor de hele groep en de gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch.

Dit is de meest complete manier om de regio Babylon te ontdekken: in één dag de grootste monumenten van het oude Mesopotamië en twee van de oudste heiligdommen van Irak, allemaal aan één weg ten zuiden van Bagdad, tussen Hilla en al-Kifl.

We beginnen in het oude Babylon, Werelderfgoed van UNESCO: de blauwe Isjtarpoort, de Processieweg, het Zuidpaleis van Nebukadnezar en de beroemde Leeuw van Babylon. U hoort over Hammurabi en zijn wetten en over de legende van de Hangende Tuinen, en u ziet de originele bakstenen waarin de naam van de koning nog altijd in spijkerschrift staat.

Daarna gaan we naar Borsippa, tegenwoordig Birs Nimrud, waar boven de vlakte de resten oprijzen van de ziggoerat van de tempel van Nabu, de god van wijsheid en schrift. Op de top liggen enorme blokken baksteen die in de oudheid door intense hitte zijn gesmolten en verglaasd – een vreemd gezicht dat iedereen fascineert. Velen verbinden deze plek met het verhaal van de Toren van Babel.

Daarna bezoeken we het heiligdom van de profeet Job (Ayyub), in de religieuze traditie het symbool van geduld, een rustige plek tussen boomgaarden met een bron waar bezoekers om zegen komen. We eindigen bij het heiligdom van de profeet Dhul-Kifl in het stadje al-Kifl aan de Eufraat, een eerbiedwaardig historisch heiligdom met een oude minaret en versieringen die de sporen dragen van gelovigen van verschillende religies die in dit land woonden en deze plek vereerden.

Het is een rijke en gevarieerde dagtocht die u een breed beeld geeft van de oude en religieuze geschiedenis van de regio. We vertrekken 's ochtends met een privéauto vanaf uw accommodatie in Bagdad en keren 's avonds terug. Toegangskaarten zijn inbegrepen, de prijs geldt voor de hele groep en de gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch.

Een spirituele dagreis naar de drie belangrijkste steden uit de islamitische geschiedenis van Irak – Kufa, Najaf en Karbala – in de voetsporen van imam Ali ibn Abi Talib en zijn zonen, op de plaatsen die hem gekend hebben.

We beginnen in de Grote Moskee van Kufa, een van de oudste moskeeën van de islamitische wereld, die imam Ali tot zetel van zijn kalifaat maakte toen hij Kufa als hoofdstad koos. Hier bad, preekte en sprak hij recht, en hier is ook de gebedsnis waar hij in de maand ramadan gewond raakte. In de moskee bezoeken we verschillende heiligdommen, waaronder het graf van Muslim ibn Aqil, de gezant van imam Hoessein in Kufa, en de gids vertelt over het leven van de imam en de metgezellen die met hem in deze stad woonden.

Daarna komen we in Najaf aan, bij het heiligdom van imam Ali met zijn gouden koepel en grote binnenplaats vol tegels en spiegelmozaïek. Het is een van de heiligste plaatsen van Irak, omringd door de oude stad met markten en historische religieuze scholen. We rijden ook langs Wadi al-Salam, een van de grootste en oudste begraafplaatsen ter wereld.

We sluiten de dag af in Karbala met een bezoek aan het heiligdom van imam Hoessein en dat van zijn broer Abu al-Fadl al-Abbas en een wandeling over Bayn al-Haramayn, het plein dat ze verbindt, terwijl de gids vertelt over het verhaal van Karbala en wat het betekent voor de miljoenen bezoekers die hier elk jaar komen.

De tocht duurt een hele dag: 's ochtends vertrekken we met een privéauto vanaf uw accommodatie in Bagdad en 's avonds keren we terug. De prijs is dezelfde voor één tot drie personen. We raden nette kleding aan; vrouwen dragen een abaya om de heiligdommen te betreden en we helpen u daar graag bij. De gids spreekt Arabisch, Engels en Russisch.

Een reis naar het zuiden van Irak, waar de beschaving begon: de grote ziggoerat van Ur en daarna de moerassen, een waterparadijs waar de bewoners bijna leven zoals duizend jaar geleden.

We beginnen in de Sumerische stad Ur bij Nasiriya, waar nog altijd de ziggoerat staat die koning Ur-Nammu meer dan vierduizend jaar geleden bouwde voor de maangod Nanna. Met haar massieve gevel en brede trap behoort zij tot de meest complete ziggoerats ter wereld. We beklimmen de trappen en kijken uit over de ruïnes van de oude stad, en bezoeken daarna de Koninklijke Begraafplaats, waar opgravingen in de jaren 1920 schitterende schatten van goud, lieren en sieraden blootlegden, en het huis dat bekendstaat als het Huis van Abraham – volgens de traditie was Ur de geboorteplaats van de profeet Abraham.

Daarna gaan we naar de moerassen, sinds 2016 Werelderfgoed van UNESCO. We stappen in een mashoof, een lange traditionele houten boot, en varen door kanalen tussen hoog riet en kalm water, langs zwemmende buffels, trekvogels en rieten huizen op kleine eilandjes. We bezoeken een mudhif, een groot rieten gastenhuis met opvallende bogen, en ontdekken het leven en de gulle gastvrijheid van de moerasbewoners.

Als lunch is er masgouf, het beroemdste Iraakse gerecht: vis die op traditionele wijze boven open vuur wordt gegrild. De lunch, de tocht met de mashoof en de toegang tot de ziggoerat van Ur zijn inbegrepen.

Het zuiden ligt ver van Bagdad, dus we vertrekken heel vroeg in de ochtend en keren 's nachts terug: een lange dag, maar elke minuut waard. U reist met een privéauto vanaf uw accommodatie in Bagdad en terug, voor één prijs voor de hele groep, met een gids die Arabisch, Engels en Russisch spreekt.